1. Wat is PrEP?

PrEP is een pil die je goed kan bescher­men tegen hiv. De afkor­ting PrEP staat voor Pre-Expo­si­tie Pro­fy­laxe. De pil (Tru­va­da) bevat twee werk­za­me stof­fen (Tenofo­vir en Emtri­ci­ta­bi­ne) die voor­ko­men dat hiv het lichaam bin­nen­dringt. Tru­va­da is oor­spron­ke­lijk een genees­mid­del voor hiv-behan­de­ling.

PrEP biedt een ijzer­ster­ke bescher­ming tegen hiv, ook als je het con­doom wel­eens ver­geet.

2. Hoe gebruik je PrEP?

Meest­al neem je een­maal daags 1 pil van het mid­del Tru­va­da of een gene­rie­ke (merk­lo­ze) vari­ant ervan. Dage­lijks gebruik van PrEP wordt wereld­wijd het meest toe­ge­past.

PrEP blijkt ook goed te kun­nen wer­ken als je het alleen gebruikt rond dagen dat je seks hebt. Dit noe­men we peri­o­diek of inter­mit­te­rend gebruik. Men­sen die hun seks­ac­ti­vi­tei­ten goed kun­nen plan­nen kun­nen voor die optie kie­zen.

Je neemt bij inter­mit­te­rend gebruik een dub­be­le dosis (twee pil­len) 2 tot 24 uur VOOR de seks en ver­vol­gens 24 en 48 uur later nog één pil.

In het geval dat je meer­de­re dagen ach­ter­een seks hebt, ga je hier­mee door tot­dat je twee­maal een pil hebt geno­men na het laat­ste seks­con­tact. (Zie schema’s.)

3. PrEP in Nederland?

In Neder­land is PrEP op dok­ters­re­cept ver­krijg­baar bij de apo­theek. Elke dok­ter kan PrEP voor­schrij­ven. PrEP wordt niet ver­goed door de zorg­ver­ze­ke­raar. Haal bij je huis­arts een recept voor PrEP (‘tenofovir/emtricitabine van Cen­tra­farm’) en schaf de pil­len aan bij je apo­theek. (Je betaalt onge­veer €54 voor 30 pil­len.) Het is belang­rijk dat je huis­arts de PrEP-richt­lijn kent en ernaar han­delt.

Gra­tis is PrEP in Neder­land alleen beschik­baar in de AMPrEP-stu­die van het H-TEAM, uit­ge­voerd door de Amster­dam­se GGD. Aan deze stu­die doen in totaal 376 homo­sek­su­e­le man­nen en trans­gen­ders mee, die zijn gese­lec­teerd op een hoog-risi­co­pro­fiel.

4. Wat moet ik weten over generieke PrEP?

Gene­rie­ke PrEP heeft pre­cies dezelf­de samen­stel­ling als het ori­gi­ne­le medi­cijn Tru­va­da. Het is alleen veel goed­ko­per. Je kunt sinds begin 2018 gene­rie­ke PrEP kopen in elke apo­theek, voor iets meer dan €50 voor 30 pil­len. Uiter­aard alleen op dok­ters­re­cept.

BELANGRIJK: Er komt bij zelf­stan­dig PrEP-gebruik meer kij­ken dan alleen elke dag een pil slik­ken. Het moet ver­ant­woord gebeu­ren. Daar­om heb­ben we een pro­to­col voor vei­lig gebruik van gene­rie­ke PrEP gemaakt. Daar­in vind je infor­ma­tie over wan­neer wel­ke tests nodig zijn en waar je ver­der op moet let­ten. Ook orga­ni­se­ren we drie­maal per maand een PrEP-work­shop in Amster­dam om je te hel­pen bij het maken van goe­de bij jou pas­sen­de keu­zen m.b.t. je sek­su­e­le gezond­heid.

Voor som­mi­ge men­sen is €50 echt nog te veel. Voor hen heeft PrEP­nu het Pro­ject PrEP Shop Boys. Via dit pro­ject kun­nen men­sen gene­rie­ke PrEP kopen tegen een vari­a­be­le prijs, afhan­ke­lijk van de inko­mens­si­tu­a­tie.

5. Hoe werkt PrEP?

Als je jezelf beschermt met PrEP en in aan­ra­king komt met hiv, dan zorgt de pil ervoor dat het virus geen cel­len kan bin­nen­drin­gen om zich daar­in te ver­me­nig­vul­di­gen. Zo blijf je hiv-nega­tief. PrEP werkt alleen als je genoeg van de werk­za­me stof in je bloed hebt voor­dat je in aan­ra­king komt met hiv.

6. Wat zijn de voordelen van PrEP?

Seks is fijn en span­nend, maar als je opge­won­den bent neem je niet altijd ver­stan­di­ge beslis­sin­gen. Met PrEP ben je tegen hiv beschermd, ook als het je om wat voor reden dan ook niet altijd lukt con­dooms te gebrui­ken. Voor­waar­de is wel dat je de pil­len vol­gens voor­schrift slikt.

Als je PrEP slikt, word je zeker elke drie maan­den getest op hiv en soa’s. PrEP beschermt natuur­lijk alleen tegen hiv, en niet zoals con­dooms tegen ande­re soa’s. Door je regel­ma­tig te laten tes­ten op hiv en soa’s kun je snel behan­deld wor­den als je iets oploopt.

7. Werkt het echt?

Ja, het werkt echt! Wereld­wijd heb­ben diver­se stu­dies aan­ge­toond dat PrEP bui­ten­ge­woon effec­tief is in het voor­ko­men van hiv. Voor een goe­de wer­king van PrEP is het wel belang­rijk dat je trouw je pil­len slikt, pre­cies vol­gens het voor­ge­schre­ven sche­ma.

8. Hoe snel werkt het?

Hoe lang het duurt tot PrEP je goed beschermt hangt af van een aan­tal fac­to­ren. Uit onder­zoek blijkt dat er bij dage­lijks gebruik na 4 tot 7 dagen genoeg van het mid­del aan­we­zig is in het bloed en in het rec­tum. Om in de vagi­na en baar­moe­der bescher­ming te geven duurt het lan­ger. Voor bescher­ming in de vagi­na is PrEP vaak na drie weken slik­ken effec­tief. Bij peri­o­diek gebruik is PrEP effec­tief in het bloed en het rec­tum als je het voor­ge­schre­ven sche­ma volgt. De effec­ti­vi­teit van peri­o­die­ke PrEP in de vagi­na is nog niet goed onder­zocht.

9. Heeft PrEP bijwerkingen?

De mees­te men­sen die PrEP gebrui­ken erva­ren geen bij­wer­kin­gen. Eén op de tien men­sen krijgt last van lich­te bij­wer­kin­gen als mis­se­lijk­heid, ver­moeid­heid, spijs­ver­te­rings­pro­ble­men en hoofd­pijn. Dat duurt meest­al hoog­uit een paar weken.

Tru­va­da kent wei­nig lan­ge­ter­mijn­bij­wer­kin­gen. Toch kan tenofo­vir (een van de bestand­de­len van Tru­va­da) zor­gen voor een ver­min­der­de nier­func­tie en voor afna­me van bot­dicht­heid. Daar­om wor­den men­sen die PrEP gebrui­ken hier goed op gecon­tro­leerd. Uit PrEP-stu­dies is geble­ken dat ook deze bij­wer­kin­gen tij­de­lijk zijn: als je met het mid­del stopt her­stelt je lichaam zich weer.

10. Moet ik PrEP met mijn arts bespreken?

Als je PrEP wilt gaan gebrui­ken raden we aan dit met je huis­arts te bespre­ken of met een arts van een soa-poli. Zij kun­nen je hel­pen bepa­len of PrEP geschikt is voor jou. Ze zul­len een paar licha­me­lij­ke tests doen, bij­voor­beeld een nier­func­tie­test, maar voor­al een hiv-test.

*Het is belang­rijk dat je zeker weet dat je GEEN hiv hebt, VOORDAT je met PrEP kunt begin­nen.

11. Wat kan ik doen voor PrEPnu?

Je kunt PrEP­nu steu­nen met een finan­ci­ë­le bij­dra­ge. Alle gif­ten wor­den gebruikt om PrEP betaal­baar beschik­baar te maken in Neder­land.