1. Wat is PrEP?

PrEP is een pil die je goed kan bescher­men tegen hiv. De afkor­ting PrEP staat voor Pre-Expo­si­tie Pro­fy­laxe. De pil (Truvada) bevat twee werk­zame stoffen (Tenofo­vir en Emtri­ci­ta­bine) die voor­ko­men dat hiv het lichaam bin­nen­dringt. Truvada is oor­spron­ke­lijk een genees­mid­del voor hiv-behan­de­ling.

PrEP biedt een ijzer­sterke bescher­ming tegen hiv, ook als je het condoom weleens vergeet.

2. Hoe gebruik je PrEP?

Meestal neem je eenmaal daags 1 pil van het middel Truvada of een gene­rieke (merk­loze) variant ervan. Dage­lijks gebruik van PrEP wordt wereld­wijd het meest toe­ge­past.

PrEP blijkt ook goed te kunnen werken als je het alleen gebruikt rond dagen dat je seks hebt. Dit noemen we peri­o­diek of inter­mit­te­rend gebruik. Mensen die hun seks­ac­ti­vi­tei­ten goed kunnen plannen kunnen voor die optie kiezen.

Je neemt bij inter­mit­te­rend gebruik een dubbele dosis (twee pillen) 2 tot 24 uur VOOR de seks en ver­vol­gens 24 en 48 uur later nog één pil.

In het geval dat je meer­dere dagen ach­ter­een seks hebt, ga je hiermee door totdat je twee­maal een pil hebt genomen na het laatste seks­con­tact. (Zie schema’s.)

3. PrEP in Neder­land?

In Neder­land is PrEP sinds vorig jaar beschik­baar. Elke dokter kan PrEP voor­schrij­ven, maar het wordt niet vergoed door de zorg­ver­ze­ke­raar. Als je het je kunt ver­oor­lo­ven is dit wel de mak­ke­lijk­ste manier: Haal bij je huis­arts een recept voor PrEP en schaf de pillen aan bij je apo­theek. (Je betaalt de volle prijs, onge­veer €550 voor 30 pillen.)

Gratis is PrEP in Neder­land alleen beschik­baar in de AMPrEP-studie van het H-TEAM, uit­ge­voerd door de Amster­damse GGD. Aan deze studie doen in totaal 376 mannen met homo­sek­su­ele con­tac­ten en trans­gen­ders mee.

4. Kan ik in Neder­land gene­rieke PrEP kopen?

Jazeker! Er bestaan goede en betrouw­bare manie­ren om aan gene­rieke PrEP te komen. Gene­riek wil zeggen: dezelfde pillen maar dan zonder de merk­naam Truvada.

BELANGRIJK: Er zitten aan zelf­stan­dig PrEP-gebruik aller­lei haken en ogen. Daarom hebben we een pro­to­col voor veilig gebruik van gene­rieke PrEP gemaakt. Daarin vind je infor­ma­tie over wanneer welke tests nodig zijn en waar je verder op moet letten.

Je hebt in Neder­land momen­teel 5 keuzen:

KEUZE 1
KEUZE 2
KEUZE 3
KEUZE 4
KEUZE 5
5. Hoe werkt PrEP?

Als je jezelf beschermt met PrEP en in aan­ra­king komt met hiv, dan zorgt de pil ervoor dat het virus geen cellen kan bin­nen­drin­gen om zich daarin te ver­me­nig­vul­di­gen. Zo blijf je hiv-nega­tief. PrEP werkt alleen als je genoeg van de werk­zame stof in je bloed hebt voordat je in aan­ra­king komt met hiv.

6. Wat zijn de voor­de­len van PrEP?

Seks is fijn en span­nend, maar als je opge­won­den bent neem je niet altijd ver­stan­dige beslis­sin­gen. Met PrEP ben je tegen hiv beschermd, ook als het je om wat voor reden dan ook niet altijd lukt con­dooms te gebrui­ken. Voor­waarde is wel dat je de pillen volgens voor­schrift slikt.

Als je PrEP slikt, word je zeker elke drie maanden getest op hiv en soa’s. PrEP beschermt natuur­lijk alleen tegen hiv, en niet zoals con­dooms tegen andere soa’s. Door je regel­ma­tig te laten testen op hiv en soa’s kun je snel behan­deld worden als je iets oploopt.

7. Werkt het echt?

Ja, het werkt echt! Wereld­wijd hebben diverse studies aan­ge­toond dat PrEP bui­ten­ge­woon effec­tief is in het voor­ko­men van hiv. Voor een goede werking van PrEP is het wel belang­rijk dat je trouw je pillen slikt, precies volgens het voor­ge­schre­ven schema.

8. Hoe snel werkt het?

Hoe lang het duurt tot PrEP je goed beschermt hangt af van een aantal fac­to­ren. Uit onder­zoek blijkt dat er bij dage­lijks gebruik na 4 tot 7 dagen genoeg van het middel aan­we­zig is in het bloed en in het rectum. Om in de vagina en baar­moe­der bescher­ming te geven duurt het langer. Voor bescher­ming in de vagina is PrEP vaak na drie weken slikken effec­tief. Bij peri­o­diek gebruik is PrEP effec­tief in het bloed en het rectum als je het voor­ge­schre­ven schema volgt. De effec­ti­vi­teit van peri­o­dieke PrEP in de vagina is nog niet goed onder­zocht.

9. Heeft PrEP bij­wer­kin­gen?

De meeste mensen die PrEP gebrui­ken ervaren geen bij­wer­kin­gen. Eén op de tien mensen krijgt last van lichte bij­wer­kin­gen als mis­se­lijk­heid, ver­moeid­heid, spijs­ver­te­rings­pro­ble­men en hoofd­pijn. Dat duurt meestal hooguit een paar weken.

Truvada kent weinig lan­ge­ter­mijn­bij­wer­kin­gen. Toch kan tenofo­vir (een van de bestand­de­len van Truvada) zorgen voor een ver­min­derde nier­func­tie en voor afname van bot­dicht­heid. Daarom worden mensen die PrEP gebrui­ken hier goed op gecon­tro­leerd. Uit PrEP-studies is geble­ken dat ook deze bij­wer­kin­gen tij­de­lijk zijn: als je met het middel stopt her­stelt je lichaam zich weer.

10. Moet ik PrEP met mijn arts bespre­ken?

Als je PrEP wilt gaan gebrui­ken raden we aan dit met je huis­arts te bespre­ken of met een arts van een soa-poli. Zij kunnen je helpen bepalen of PrEP geschikt is voor jou. Ze zullen een paar licha­me­lijke tests doen, bij­voor­beeld een nier­func­tie­test, maar vooral een hiv-test.

*Het is belang­rijk dat je zeker weet dat je GEEN hiv hebt, VOORDAT je met PrEP kunt begin­nen.

11. Wat kan ik doen voor PrEPnu?

Je kunt PrEPnu steunen met een finan­ci­ële bij­drage. Alle giften worden gebruikt om PrEP betaal­baar beschik­baar te maken in Neder­land.