1. Wat is PrEP?

PrEP is een pil die je goed kan bescher­men tegen hiv. De afko­rt­ing PrEP staat voor Pre-Exposi­tie Pro­fy­laxe. De pil (Tru­va­da) bevat twee werkzame stof­fen (Teno­fovir en Emtric­itabine) die voorkomen dat hiv het lichaam bin­nen­dringt. Tru­va­da is oor­spronke­lijk een geneesmid­del voor hiv-behan­del­ing.

PrEP biedt een ijz­er­sterke bescherming tegen hiv, ook als je het con­doom weleens vergeet.

2. Hoe gebruik je PrEP?

Meestal neem je een­maal daags 1 pil van het mid­del Tru­va­da of een gener­ieke (merk­loze) vari­ant ervan. Dagelijks gebruik van PrEP wordt wereld­wi­jd het meest toegepast.

PrEP blijkt ook goed te kun­nen werken als je het alleen gebruikt rond dagen dat je seks hebt. Dit noe­men we peri­odiek of inter­mit­terend gebruik. Mensen die hun sek­s­ac­tiviteit­en goed kun­nen plan­nen kun­nen voor die optie kiezen.

Je neemt bij inter­mit­terend gebruik een dubbele dosis (twee pillen) 2 tot 24 uur VOOR de seks en ver­vol­gens 24 en 48 uur lat­er nog één pil.

In het geval dat je meerdere dagen achtereen seks hebt, ga je hier­mee door tot­dat je tweemaal een pil hebt genomen na het laat­ste sekscon­tact. (Zie schema’s.)

3. PrEP in Nederland?

In Ned­er­land is PrEP op dok­ter­sre­cept verkri­jg­baar bij de apotheek. Elke dok­ter kan PrEP voorschri­jven. PrEP wordt niet ver­goed door de zorgverzek­er­aar. Haal bij je huis­arts een recept voor PrEP (‘tenofovir/emtricitabine van Cen­tra­farm’) en schaf de pillen aan bij je apotheek. (Je betaalt ongeveer €54 voor 30 pillen.) Het is belan­grijk dat je huis­arts de PrEP-richtli­jn kent en ernaar han­delt.

Gratis is PrEP in Ned­er­land alleen beschik­baar in de AMPrEP-studie van het H-TEAM, uit­gevo­erd door de Ams­ter­damse GGD. Aan deze studie doen in totaal 376 homosek­suele man­nen en trans­gen­ders mee, die zijn ges­e­lecteerd op een hoog-risi­co­profiel.

4. Wat moet ik weten over generieke PrEP?

Gener­ieke PrEP heeft pre­cies dezelfde samen­stelling als het orig­inele medici­jn Tru­va­da. Het is alleen veel goed­kop­er. Je kunt sinds begin 2018 gener­ieke PrEP kopen in elke apotheek, voor iets meer dan €50 voor 30 pillen. Uit­er­aard alleen op dok­ter­sre­cept.

BELANGRIJK: Er komt bij zelf­s­tandig PrEP-gebruik meer kijken dan alleen elke dag een pil slikken. Het moet ver­ant­wo­ord gebeuren. Daarom hebben we een pro­to­col voor veilig gebruik van gener­ieke PrEP gemaakt. Daarin vind je infor­matie over wan­neer welke tests nodig zijn en waar je verder op moet let­ten. Ook organ­is­eren we driemaal per maand een PrEP-work­shop in Ams­ter­dam om je te helpen bij het mak­en van goede bij jou passende keuzen m.b.t. je sek­suele gezond­heid.

Voor som­mige mensen is €50 echt nog te veel. Voor hen heeft PrEP­nu het Project PrEP Shop Boys. Via dit project kun­nen mensen gener­ieke PrEP kopen tegen een vari­abele pri­js, afhanke­lijk van de inkomenssi­t­u­atie.

5. Hoe werkt PrEP?

Als je jezelf beschermt met PrEP en in aan­rak­ing komt met hiv, dan zorgt de pil ervoor dat het virus geen cellen kan bin­nen­drin­gen om zich daarin te ver­menigvuldigen. Zo bli­jf je hiv-negatief. PrEP werkt alleen als je genoeg van de werkzame stof in je bloed hebt voor­dat je in aan­rak­ing komt met hiv.

6. Wat zijn de voordelen van PrEP?

Seks is fijn en span­nend, maar als je opge­won­den bent neem je niet alti­jd ver­standi­ge beslissin­gen. Met PrEP ben je tegen hiv bescher­md, ook als het je om wat voor reden dan ook niet alti­jd lukt con­dooms te gebruiken. Voor­waarde is wel dat je de pillen vol­gens voorschrift slikt.

Als je PrEP slikt, word je zek­er elke drie maan­den getest op hiv en soa’s. PrEP beschermt natu­urlijk alleen tegen hiv, en niet zoals con­dooms tegen andere soa’s. Door je regel­matig te lat­en testen op hiv en soa’s kun je snel behan­deld wor­den als je iets oploopt.

7. Werkt het echt?

Ja, het werkt echt! Wereld­wi­jd hebben diverse stud­ies aange­toond dat PrEP buitenge­woon effec­tief is in het voorkomen van hiv. Voor een goede werk­ing van PrEP is het wel belan­grijk dat je trouw je pillen slikt, pre­cies vol­gens het voorgeschreven schema.

8. Hoe snel werkt het?

Hoe lang het duurt tot PrEP je goed beschermt hangt af van een aan­tal fac­toren. Uit onder­zoek blijkt dat er bij dagelijks gebruik na 4 tot 7 dagen genoeg van het mid­del aan­wezig is in het bloed en in het rec­tum. Om in de vagi­na en baar­moed­er bescherming te geven duurt het langer. Voor bescherming in de vagi­na is PrEP vaak na drie weken slikken effec­tief. Bij peri­odiek gebruik is PrEP effec­tief in het bloed en het rec­tum als je het voorgeschreven schema vol­gt. De effec­tiviteit van peri­odieke PrEP in de vagi­na is nog niet goed onder­zocht.

9. Heeft PrEP bijwerkingen?

De meeste mensen die PrEP gebruiken ervaren geen bijw­erkin­gen. Eén op de tien mensen kri­jgt last van lichte bijw­erkin­gen als mis­selijkheid, ver­moei­d­heid, spi­jsver­t­er­ing­sprob­le­men en hoofd­pi­jn. Dat duurt meestal hoo­gu­it een paar weken.

Tru­va­da kent weinig langeter­mi­jn­bi­jw­erkin­gen. Toch kan teno­fovir (een van de bestand­de­len van Tru­va­da) zor­gen voor een ver­min­derde nier­func­tie en voor afname van bot­dichtheid. Daarom wor­den mensen die PrEP gebruiken hier goed op gecon­troleerd. Uit PrEP-stud­ies is gebleken dat ook deze bijw­erkin­gen tijdelijk zijn: als je met het mid­del stopt her­stelt je lichaam zich weer.

10. Moet ik PrEP met mijn arts bespreken?

Als je PrEP wilt gaan gebruiken raden we aan dit met je huis­arts te bespreken of met een arts van een soa-poli. Zij kun­nen je helpen bepalen of PrEP geschikt is voor jou. Ze zullen een paar lichamelijke tests doen, bijvoor­beeld een nier­func­ti­etest, maar vooral een hiv-test.

*Het is belan­grijk dat je zek­er weet dat je GEEN hiv hebt, VOORDAT je met PrEP kunt begin­nen.

11. Wat kan ik doen voor PrEPnu?

Je kunt PrEP­nu ste­unen met een finan­ciële bij­drage. Alle giften wor­den gebruikt om PrEP betaal­baar beschik­baar te mak­en in Ned­er­land.