In het art­sen­blad Medisch Con­tact heeft de Bel­gis­che epi­demi­oloog Luc Bon­neux een col­umn. (Joep Lange stelde mij ooit iemand als vol­gt voor: ‘hij is epi­demi­oloog… en dat is een diag­nose.’ Maar dit geheel terz­i­jde, het ging niet over Bon­neux.)

Sinds kort heeft PrEP de aan­dacht van Luc. Afgelopen juni stofte hij een oud onder­zoek af op grond waar­van hij con­cludeert dat deze pro­fy­laxe de kans op hiv halveert. Hij vin­dt dat ‘de moeite waard,’ althans voor serodis­cor­dante, monogame stellen. Onze weten­schap­pelijk goed gefun­deerde bood­schap dat PrEP mits goed ingenomen en begeleid eerder een bescher­mings­graad van 100 pro­cent nadert, is vol­gens Bon­neux ‘indus­trieel gespon­sord’ en gevaar­lijk.

Dat PrEP een gede­moniseerd hiv-pre­ven­tiemid­del is weten we, het scheld­wo­ord Tru­va­da-hoer hebben we jaren gele­den al geneu­traliseerd tot geuzen­naam. In Ameri­ka kreeg het mid­del den­i­gr­erend het stem­pel ‘par­ty­drug’. Het Parool intro­duceerde vorig jaar het even bespot­telijke als mis­lei­dende begrip ‘pret­pil’. PrEP als een pil die onbekom­merd con­doom­loze, promis­cue los­bandigheid pro­moot.

Ook Luc Bon­neux is geen voor­stander van de los­bandi­ge seks: ‘Ser­iële monogamie is oké, maar met meerderen tegelijk­er­ti­jd sek­sen is dat niet,’ vin­dt hij. ‘PrEP riskeert sek­sen in dark­rooms en neuksauna’s te bevorderen omdat man­nen zich bescher­md wanen. Zij dwalen. Aan het einde van de rit zijn er dan meer hiv-infec­ties en veel meer andere soa’s, zoals syfil­is,’ voor­spelt zuider­bu­ur Bon­neux, die heus niet homo­foob is: ‘homo, het­ero: dat maakt niet uit.’ Maar ‘liefde­loze seks beschadigt je lijf, dat van je gelief­den, je ziel,’ waarschuwt de man die zichzelf een com­pro­mis­loze weten­schap­per noemt. Hij heeft uit­er­aard het beste met ons voor: ‘What you need is love: een goed lief.’

Telkens als ik dit soort pot­sier­lijke non­sens tegenkom, vraag ik mij af of de intro­duc­tie van een effec­tief, veilig en betaal­baar hiv-vac­cin, iets waar de wereld al decen­nia van droomt, te zijn­er tijd op dezelfde minacht­ing kan reke­nen. Maar op een of andere manier wil het er bij mij niet in dat de term ‘pret­prik’ ooit in zwang zal rak­en.

Ik wil voor PrEP graag het begrip ‘eman­ci­patiepil’ intro­duc­eren. PrEP geeft homo’s het­zelfde recht op het mak­en van autonome keuzen over seks en gezond­heid als hetero’s al ruim zes­tig jaar hebben. Boven­di­en kan PrEP de homoge­meen­schap na 35 jaar defin­i­tief bevri­j­den van de alom heersende vrees voor hiv en het daar­bij behorende, welig tierende hiv-stig­ma.

Over de uitwerk­ing van autonomie en vri­jheid hoeft men zich door­gaans geen illusies te mak­en. Maar gelijk­berechtig­ing is een principe, het is een kwest­ie van beschav­ing. Om de grote Man­dela te parafraseren: beroofd van zijn autonome vri­jheid zit de mens opges­loten achter de tralies van vooro­orde­len en kleingeestigheid.

 

Antony Oomen

Last updated 31/12/2016