In het art­sen­blad Medisch Con­tact heeft de Bel­gi­sche epi­de­mi­o­loog Luc Bon­neux een column. (Joep Lan­ge stel­de mij ooit iemand als volgt voor: ‘hij is epi­de­mi­o­loog… en dat is een dia­gno­se.’ Maar dit geheel ter­zij­de, het ging niet over Bon­neux.)

Sinds kort heeft PrEP de aan­dacht van Luc. Afge­lo­pen juni stof­te hij een oud onder­zoek af op grond waar­van hij con­clu­deert dat deze pro­fy­laxe de kans op hiv hal­veert. Hij vindt dat ‘de moei­te waard,’ althans voor sero­dis­cor­dan­te, mono­ga­me stel­len. Onze weten­schap­pe­lijk goed gefun­deer­de bood­schap dat PrEP mits goed inge­no­men en bege­leid eer­der een bescher­mings­graad van 100 pro­cent nadert, is vol­gens Bon­neux ‘indu­stri­eel gespon­sord’ en gevaar­lijk.

Dat PrEP een gede­mo­ni­seerd hiv-pre­ven­tie­mid­del is weten we, het scheld­woord Tru­va­da-hoer heb­ben we jaren gele­den al geneu­tra­li­seerd tot geu­zen­naam. In Ame­ri­ka kreeg het mid­del deni­gre­rend het stem­pel ‘par­ty­drug’. Het Parool intro­du­ceer­de vorig jaar het even bespot­te­lij­ke als mis­lei­den­de begrip ‘pret­pil’. PrEP als een pil die onbe­kom­merd con­doom­lo­ze, pro­mis­cue los­ban­dig­heid pro­moot.

Ook Luc Bon­neux is geen voor­stan­der van de los­ban­di­ge seks: ‘Seri­ë­le mono­ga­mie is oké, maar met meer­de­ren tege­lij­ker­tijd sek­sen is dat niet,’ vindt hij. ‘PrEP ris­keert sek­sen in dar­krooms en neuksauna’s te bevor­de­ren omdat man­nen zich beschermd wanen. Zij dwa­len. Aan het ein­de van de rit zijn er dan meer hiv-infec­ties en veel meer ande­re soa’s, zoals syfi­lis,’ voor­spelt zui­der­buur Bon­neux, die heus niet homo­foob is: ‘homo, hete­ro: dat maakt niet uit.’ Maar ‘lief­de­lo­ze seks bescha­digt je lijf, dat van je gelief­den, je ziel,’ waar­schuwt de man die zich­zelf een com­pro­mis­lo­ze weten­schap­per noemt. Hij heeft uiter­aard het bes­te met ons voor: ‘What you need is love: een goed lief.’

Tel­kens als ik dit soort pot­sier­lij­ke non­sens tegen­kom, vraag ik mij af of de intro­duc­tie van een effec­tief, vei­lig en betaal­baar hiv-vac­cin, iets waar de wereld al decen­nia van droomt, te zij­ner tijd op dezelf­de min­ach­ting kan reke­nen. Maar op een of ande­re manier wil het er bij mij niet in dat de term ‘pret­prik’ ooit in zwang zal raken.

Ik wil voor PrEP graag het begrip ‘eman­ci­pa­tie­pil’ intro­du­ce­ren. PrEP geeft homo’s het­zelf­de recht op het maken van auto­no­me keu­zen over seks en gezond­heid als hetero’s al ruim zes­tig jaar heb­ben. Boven­dien kan PrEP de homo­ge­meen­schap na 35 jaar defi­ni­tief bevrij­den van de alom heer­sen­de vrees voor hiv en het daar­bij beho­ren­de, welig tie­ren­de hiv-stig­ma.

Over de uit­wer­king van auto­no­mie en vrij­heid hoeft men zich door­gaans geen illu­sies te maken. Maar gelijk­be­rech­ti­ging is een prin­ci­pe, het is een kwes­tie van bescha­ving. Om de gro­te Man­de­la te para­fra­se­ren: beroofd van zijn auto­no­me vrij­heid zit de mens opge­slo­ten ach­ter de tra­lies van voor­oor­de­len en klein­gees­tig­heid.

 

Anto­ny Oomen

Last updated 31/12/2016