Pro­fes­sor Joep Lange pleitte sinds 2011 voor PrEP; sinds­dien hebben onge­veer 6.000 mensen in Neder­land te horen gekre­gen dat zij hiv hebben.

Tegen­woor­dig kun je prima met hiv leven, ook omdat weten­schap­pe­lijk bewezen is dat mensen met hiv het virus niet meer kunnen door­ge­ven als het niet meer aan­toon­baar is in het bloed, maar het stigma op het hebben van hiv blijft enorm en bezorgt mensen met hiv een flink aantal kleine en grote hoofd­bre­kens.

PrEP is een van de manie­ren om ervoor te zorgen dat mensen geen hiv hoeven oplopen en is daarmee ook een van de vitale onder­de­len van wat we com­bi­na­tie­pre­ven­tie noemen en waarmee we het aantal nieuwe hiv-infec­ties dras­tisch kunnen laten slinken. Steden als San Fran­cisco en Londen hebben dat op spec­ta­cu­laire wijze al laten zien.

PrEP-gebrui­kers rap­por­te­ren naast minder angst voor seks ook meer bewust­wor­ding rondom hun sek­su­ele en mentale gezond­heid, zeker als ze zich elke drie maanden laten testen op soa’s.

PrEP is daarmee een win-win situ­a­tie, zowel voor de indi­vi­du­ele gebrui­ker als de samen­le­ving in zijn totaal. Toch is PrEP nog niet voor ieder­een die er baat bij heeft beschik­baar en kun je nog niet overal in Neder­land terecht voor de nood­za­ke­lijke PrEP-zorg. De stand van zaken per decem­ber 2017.

De lange weg van PrEP naar het zorg­pak­ket
Terwijl in Amerika de PrEP-revo­lu­tie al sinds 2012 aan de gang is, blijkt dat Europa grote aar­ze­lin­gen kent. Eerst in het erken­nen van de voor­de­len die PrEP met zich mee­brengt, dan in het erken­nen van PrEP door het Euro­pese Genees­mid­de­len­bu­reau om Truvada toe te laten als hiv-pre­ven­tie­mid­del op de Euro­pese markt. Dat laatste gebeurde ein­de­lijk in juli 2016. Vanaf dat moment nam de druk op de poli­tiek toe om PrEP toe te laten in het zorg­pak­ket, zodat zoveel moge­lijk mensen zonder pro­ble­men voor deze hiv-pre­ven­tie kunnen kiezen.

Schip­pers zegt nee
Maar de poli­tiek laat zich niet zomaar over­tui­gen bleek. Ondanks druk uit het hele veld dat zich in Neder­land met hiv-pre­ven­tie bezig­houdt, hield de minis­ter van VWS, Schip­pers, haar poot stijf. Ook in haar partij, de VVD, schoot het niet op. Men vond dat er eerst advies inge­won­nen moest worden bij de Gezond­heids­raad, een uiterst traag en frus­tre­rend proces. Naar ver­wach­ting komt dat advies in het voor­jaar van 2018 uit, en als posi­tief, kan het dan nog wel tot 2019 duren voordat PrEP in het zorg­pak­ket een feit is.

PrEP nog steeds te duur
En dat terwijl andere Euro­pese landen al over­stag zijn. In Frank­rijk, Schot­land, Noor­we­gen, Por­tu­gal en België kun je kos­te­loos, of tegen een mini­male ver­goe­ding PrEP op recept krijgen. De situ­a­tie in Neder­land was tot afge­lo­pen novem­ber erbar­me­lijk: tegen de 600 euro kostte een dage­lijkse dosis PrEP per maand; inmid­dels kun je voor 99,50 euro per maand dage­lijks PrEP slikken via de Plus Apo­the­ken, maar voor veel mannen is dit ook nog te duur. Zeker als je via semi-ille­gale weg voor minder dan 35 euro een potje met dertig pillen uit Thai­land, India of Zuid Afrika kunt impor­te­ren.

GGD’en berei­den zich voor op PrEP-zorg
Als je PrEP slikt (of gaat slikken) is het belang­rijk om je elke drie maanden te laten testen op hiv en andere soa’s. Ook moet je laten con­tro­le­ren hoe je nieren met PrEP omgaan. De GGD Amster­dam heeft hier de afge­lo­pen twee jaar veel erva­ring in opge­daan door middel van het onder­zoek AmPrEP, waar 374 mannen en 2 trans­vrou­wen aan deel­ne­men. Afge­lo­pen zomer stelde de Amster­damse gemeen­te­raad geld beschik­baar zodat GGD Amster­dam ook PrEP-zorg kan bieden aan 250 extra mensen die niet aan dit onder­zoek meedoen, maar wel PrEP slikken. Inmid­dels is er een project gestart om ook andere GGD’en en huis­art­sen voor te berei­den op de komst van PrEP, zodat overal in Neder­land vanaf 2018 goede PrEP-zorg gele­verd kan worden.

PrEPnu zat niet stil de afge­lo­pen jaren
Vanaf moment één was dui­de­lijk wat de doel­stel­lin­gen van PrEPnu waren: strij­den om PrEP vergoed te krijgen met de zorg die erbij hoort, en zoveel moge­lijk mannen infor­ma­tie geven over PrEP waar ze mee uit de voeten kunnen.

Voor up to date infor­ma­tie over PrEP en PrEP-zorg kun je terecht op onze website en op onze social media, maar PrEPnu komt ook naar je toe. Zo staan we op fes­ti­vals als Milk­shake en beurzen als het nati­o­naal Soa*Hiv*Seks congres in de Beurs van Berlage, hebben we stands op man­nen­feest­jes als Fun­house XL en Bear Neces­sity, geven we voor­lich­tin­gen en doen we mee aan infor­ma­tie­avon­den in het land.

Infor­ma­tie­work­shops
Steeds meer mannen zijn nieuws­gie­rig naar PrEP en hoe je het kunt krijgen. PrEPnu is daarom afge­lo­pen jaar begon­nen met infor­ma­tie­work­shops op zater­dag­mid­dag waarbij altijd één van onze drie artsen aan­we­zig is om ook gede­tail­leerd op medi­sche vragen in te gaan. In januari 2018 begin­nen we ook met één avond­work­shop in de maand.

PrEPnu geeft infor­ma­tie over hoe PrEP te krijgen uit het bui­ten­land en we hebben er zelf voor gezorgd dat de Plus Apo­the­ken in contact kwam met de fabri­kant van de goed­ko­pere PrEP waar­door je nu voor 100 euro een maand pillen kunt krijgen in Neder­land. Daar­naast helpt PrEPnu mannen ook op weg om via goed­ko­pere wegen aan PrEP te komen. PrEPnu werkt samen met de GGD Amster­dam en met de Aids Heal­th­care Foun­da­tion om ervoor te zorgen dat mannen de juiste PrEP-zorg krijgen.

2018 wordt een beslis­send jaar
Niet alleen komt het advies van de Gezond­heids­raad eraan, maar ook de wereld­wijde hiv/aids cara­vaan die in juli voor hun grote twee­jaar­lijkse congres in Amster­dam neer­strijkt. Het is ondenk­baar dat de Gezond­heids­raad nega­tief gaat advi­se­ren, en met de ogen van de wereld op Neder­land gericht in juli, is de ver­wach­ting dat de Neder­landse over­heid mooie sier zal willen maken door dan aan te kon­di­gen dat Neder­land ook op de PrEP gaat.

In 2018 zal PrEPnu actief blijven in het advi­se­ren van mannen over hoe voor een rede­lijke prijs aan hun PrEP te komen en hoe hun PrEP-zorg voor elkaar te krijgen. Hoewel vrijwel elke homoman in Neder­land nu wel gehoord heeft van PrEP, zal goeie infor­ma­tie over PrEP en PrEP-zorg een belang­rijke taak blijven van PrEPnu in het komende jaar. In ieder geval tot het moment dat de Neder­landse gezond­heids­zorg zijn zaakjes vol­le­dig op orde heeft.

Hoe staat het ervoor met PrEP in Neder­land?

  • PrEP wordt nog steeds niet vergoed door de zorg­ver­ze­ke­ring
  • Aantal nieuwe hiv-infec­ties in Neder­land per jaar: rond de 800
  • Een potje dage­lijkse PrEP kost nu 99,50 euro per maand bij de Plus Apo­the­ken
  • GGD Amster­dam is begon­nen met PrEP-zorg voor mensen die niet in AmPrEP zitten
  • Noor­we­gen, Schot­land, Frank­rijk en België hebben PrEP al gere­geld
  • PrEPnu geeft weke­lijkse infor­ma­tie­work­shops
  • PrEPnu is aan­we­zig bij feesten, par­tijen, infor­ma­tie­avon­den
  • PrEPnu geeft advies over hoe je aan gene­rieke PrEP kunt komen

  • Wat gaat er gebeu­ren in 2018?

  • De Gezond­heids­raad komt ergens de komende maanden met advies over PrEP in het zorg­pak­ket
  • AmPrEP zit in zijn derde (en laatste) jaar
  • De wereld­wijde hiv/aids cara­vaan komt in juli naar Amster­dam voor een congres
  • Het project ‘We Are Pre­pa­red’ zorgt ervoor dat Neder­land goeie PrEP-zorg kan leveren vanaf 2018 en dat de doel­groep opti­maal bediend gaat worden
  • PrEPnu blijft weke­lijkse infor­ma­tie­work­shops geven
  • PrEPnu blijft aan­we­zig bij feesten, par­tijen en infor­ma­tie­avon­den
  • PrEPnu blijft advies geven over hoe je aan gene­rieke PrEP kunt komen

  • Last updated 21/12/2017