Een terug­blik op de PrE­Pi­nEu­ro­pe Sum­mit – Amster­dam 2018

Dit week­end werd voor het eerst de PrE­Pi­nEu­ro­pe Sum­mit gehou­den. In Amster­dam; niet dank­zij maar ondanks de Neder­land­se rege­ring zoals elders werd gesug­ge­reerd. Wel dank­zij onder ande­re het Neder­land­se Aids­Fonds dat finan­ci­ë­le onder­steu­ning bood en daar­om gepre­zen mag wor­den. Niet alleen voor deze steun, maar ook van­we­ge de inmid­dels al jaren cam­pag­ne en inzet bin­nen het PrEP dos­sier. In deze strijd is ook belang­rijk de inzet te prij­zen van die­ge­ne die ons gebracht heb­ben waar we al wél zijn. Want wat bleek dit con­gres: Ja, Neder­land loopt ach­ter op lan­den als Frank­rijk en Schot­land waar de pil­len al wel ver­goed wor­den, maar ook vóór op ande­re lan­den. In Neder­land is er con­sen­sus en één bood­schap van en voor de medi­sche Neder­land­se pro­fes­si­o­nals door een gemeen­schap­pe­lij­ke medi­sche richt­lijn. Vaak ont­breekt die con­sen­sus nog in ande­re Euro­pe­se lan­den. Wij heb­ben wél een imple­men­ta­tie stu­die bij de GGD Amster­dam die zich, net als orga­ni­sa­ties als het COC, de HIV ver­e­ni­ging, de Neder­land­se ver­e­ni­ging voor HIV behan­de­la­ren, etc, zon­der aar­ze­len al jaren bij het pro-PrEP team heb­ben geschaard. De vrij­wil­li­gers van PrEP­nu heb­ben een gro­te stem­pel gedrukt op de bekend­heid van PrEP onder homo- en biman­nen en ervoor gezorgd dat hon­der­den man­nen toe­gang kre­gen tot de zeer moei­lijk bereik­ba­re pil­len en PrEP zorg. Alleen hier­door zijn we nu in het sta­di­um geko­men dat – met nu enigs­zins betaal­ba­re pil­len – vele man­nen de vraag bij hun huis­arts of GGD kun­nen en wil­len neer­leg­gen. Dit heb­ben we bereikt door samen op te tre­den. Eén stem, één com­mu­ni­ty die haar rech­ten opeist.

Wat ook bleek dit con­gres is dat we er nog lang niet zijn. Voor­deel van het geen kop­lo­per zijn is dat je min of meer kan voor­spel­len wat de vol­gen­de bar­ri­è­res zul­len zijn aan de hand van de lan­den om ons heen. De zorg rond­om PrEP blijkt – van­we­ge haar popu­la­ri­teit – duur en over­al waar PrEP wel ver­goed wordt ont­staan capa­ci­teits­pro­ble­men bin­nen SOA kli­nie­ken. Opeens komen de man­nen die vaak op SOA’s getest zou­den moe­ten wor­den (met of zon­der PrEP) ook daad­wer­ke­lijk met regel­maat naar de SOA poli’s. Geld moet vrij­ge­maakt wor­den, vaak op lokaal poli­tiek niveau, wat van­we­ge de beken­de stigma’s en more­le bezwa­ren voor nieu­we pro­ble­men zorgt. Dezelf­de pro­ble­men zien we nu al hier ont­staan, met als voor­beeld de recen­te­lij­ke (tij­de­lij­ke) aan­na­me-stop van het InPrEP spreek­uur bij de GGD Amster­dam. Die pro­ble­men kun­nen alleen over­won­nen als er een stem uit onze gemeen­schap is die haar plaats opeist en aan­geeft die finan­cie­ring te wil­len zien. Ook op lokaal niveau, ook bij de gemeen­te­raads­ver­kie­zin­gen, die gaan over de SOA-poli’s bij de gemeen­te­lij­ke GGD’s.

Inspi­re­rend was de ini­ti­a­tor van de Facebook groep PrEP­Facts. Deze Facebook­groep (20.000 leden wereld­wijd) is een plat­form om PrEP erva­rin­gen te delen of vra­gen te stel­len, maar heeft voor­al gezorgd voor het zicht­baar maken en samen­bren­gen van een com­mu­ni­ty. Het is soms moei­lijk in Neder­land om die (LGBTQ)-community te her­ken­nen. PrEP­Facts laat zien dat door soci­a­le media te gebrui­ken een nieuw col­lec­tief kan ont­staan zodat we elkaars eman­ci­pa­tie kun­nen onder­steu­nen en voor­al één stem kun­nen vor­men rich­ting de bui­ten­we­reld. Wie richt de Facebook-groe­pen PrEPFacts_Eindhoven of PrEPFacts_DenHaag op en zoekt naar ver­bin­ding met elkaar om samen die vraag te stel­len aan poli­ti­ci voor de komen­de gemeen­te­raads­ver­kie­zin­gen of bij hun loka­le GGD’s?

Ander pro­bleem dat zich gaat voor­doen in de komen­de jaren, waar nu al actie op moet vol­gen, is het berei­ken van de gehe­le doel­groep. Momen­teel zijn het meren­deel van de man­nen aan PrEP in Neder­land homo­sek­su­eel, van mid­del­ba­re leef­tijd, blank, goed­ge­bekt en hoog­op­ge­leid met vol­doen­de finan­ci­ë­le mid­de­len en beschik­ken tevens over een for­se dosis angst voor hiv door hun per­soon­lij­ke geschie­de­nis met de ziek­te. Deze groep heeft een ware PrEP-zucht en heeft als eer­ste de PrEP opge­ëist. Dit ver­die­nen ze ook, ech­ter juist ook jon­ge of alloch­to­ne homo- en biman­nen, trans­gen­der man­nen en vrou­wen en seks­wer­kers in Neder­land zou­den veel baat kun­nen heb­ben bij PrEP. Berei­ken van die groe­pen blijkt wat meer moei­te te kos­ten en daar moe­ten we over naden­ken, maar voor­al moe­ten we con­tact zoe­ken met men­sen uit die com­mu­ni­ties. Wie over­tuigt de eer­ste homo­jon­gen van 18 die net uit de kast is van het belang van PrEP en cre­ëert het nieu­we rol­mo­del voor al die ande­re jon­ge homo­jon­gens?

Tot slot was een zich her­ha­lend the­ma sek­su­e­le gezond­heid. Sek­su­e­le gezond­heid is meer dan het voor­ko­men van infec­tie­ziek­tes. De intro­duc­tie van PrEP opent het gesprek over wen­sen en gren­zen bin­nen sek­su­a­li­teit en met name over het maken van indi­vi­du­e­le keu­zes. PrEP is immers niet voor ieder­een de oplos­sing, zoals het con­doom dit ook niet is. Van het dis­cours van de Con­doom-Tali­ban gaan we naar een genu­an­ceerd gesprek en vra­gen we: Wat past bij jou? Dit gesprek is belang­rijk in de hui­di­ge tijd, niet alleen door de intro­duc­tie van PrEP. Onze com­mu­ni­ty wordt bloot­ge­steld aan snel ver­an­de­ren­de ver­wach­tin­gen van rela­ties, de popu­la­ri­teit van apps als Grin­dr en Scruff en een inten­si­ve­rend drugs­ge­bruik. Gebruik jij seks en drugs omdat je trots bent op jezelf en graag je leven en je sek­su­a­li­teit ten vol­le viert en beleefd? (Fan­tas­tisch!!) Of gebruik jij je seks en drugs omdat je eigen­lijk een­zaam bent en ver­langt naar ver­bin­ding en de seks en drugs een een­vou­di­ge manier zijn om dit gevoel (even) te krij­gen? De PrEP­nu work­shop of de Chem­seks gespreks­groe­pen maken daar een klein begin in door met elkaar te pra­ten over PrEP of drugs­ge­bruik, maar is bij lan­ge na niet vol­doen­de. Hoe kun­nen wij elkaar hel­pen? Nie­mand staat name­lijk alleen in het heb­ben van angst voor hiv of in het moei­te heb­ben om altijd een con­doom te gebrui­ken. Nie­mand staat alleen in de zoek­tocht naar een gezon­de en bevre­di­gen­de invul­ling van zijn of haar seks­le­ven en rela­ties. En nie­mand staat alleen in het zich­zelf afvra­gen hoe the fuck dat homo-zijn nu eigen­lijk moet.

PrE­Pi­nEu­ro­pe bracht uit veel lan­den acti­vis­ten samen die strij­den voor het recht op vrije en gezon­de sek­su­a­li­teit. Om dr. Hoor­nen­borg van het Amster­dam­se PrEP imple­men­ta­tie pro­ject te quo­ten: “ver­an­de­ring begint altijd met acti­vis­ten”. Samen staan we sterk en kun­nen we een wereld cre­ë­ren waar­in ieder­een een vrije keus heeft bin­nen zijn of haar sek­su­a­li­teit en daar­bij zich op een pas­sen­de manier tegen de moge­lij­ke nega­tie­ve gevol­gen kan bescher­men.

Sebas­ti­aan Ver­boe­ket
11.02.2018
Amster­dam

Last updated 13/02/2018